İSG Sınavında En Çok Çıkan 20 Konu: 17 Sınav, 850 Soru, Tek Tablo

"Sınavda ne çıkıyor?" sorusunun cevabı tahmin değil, sayım olmalı. 2014 ile 2023 arasındaki 17 işyeri hekimliği sınavının 850 sorusunu tek tek müfredattaki alt konuya eşledik ve saydık. Sonuç: sınav 20 alt konudan 343 soru sormuş, yani her sınavın 20 sorusu aynı 20 konudan geliyor. Geçme notu 35 doğru; bu listeyi bilen aday yolun yarısından fazlasını buradan alıyor.

Tablo işyeri hekimliği kitapçıklarından; İGU ve DSP sınavında mevzuat ağırlığı aynı, toksikoloji ve meslek hastalıkları ise hekim sınavında daha yoğun. Modül düzeyinde dağılım ve yöntem için İSG sınav konuları sayfası; bu yazı alt konulara iniyor ve her biri için ne sorulduğunu anlatıyor.

Tablo: en çok soru gelen 20 alt konu

#	Alt konu	Modül	Soru (17 sınav)	Sınav başına
1	Ağır metaller: kurşun, civa, kadmiyum, arsenik, krom, nikel, mangan	Kimyasal risk ve toksikoloji	54	3,2
2	Pnömokonyoz türleri: silikozis, asbestozis, KİP, bisinozis, siderozis	Meslek hastalıkları	26	1,5
3	İSG Kurulu (6331 md. 22): kuruluş şartı, üyeler, toplanma sıklığı	Mevzuat	23	1,4
4	Epidemiyolojik araştırma türleri: vaka-kontrol, kohort, kesitsel	Epidemiyoloji	22	1,3
5	Çalışanların eğitimi (md. 17): süreler, periyotlar	Mevzuat	20	1,2
6	Epidemiyolojik ölçütler: prevalans, insidans, rölatif risk, odds oranı	Epidemiyoloji	19	1,1
7	Sağlık gözetimi (md. 15): rapor türleri ve periyotları	Mevzuat	17	1,0
8	Türkiye meslek hastalığı sınıflandırması: A–E grupları	Meslek hastalıkları	17	1,0
9	Asbest türleri ve silika formları	Kimyasal risk ve toksikoloji	16	0,9
10	Mesleki viral ve bakteriyel hastalıklar	Biyolojik risk	15	0,9
11	İSGB ve OSGB kuruluş şartları	Mevzuat	14	0,8
12	Postür ve kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları	Ergonomi	13	0,8
13	Önemli toksik maddeler ve etkileri (genel)	Kimyasal risk ve toksikoloji	13	0,8
14	Gebe, emziren ve yeni doğum yapmış çalışanların koşulları	Özel risk grupları	12	0,7
15	Hukukun kaynakları ve normlar hiyerarşisi	Mevzuat	12	0,7
16	Organik çözücüler: benzen, toluen, n-hekzan, klorlu hidrokarbonlar	Kimyasal risk ve toksikoloji	11	0,6
17	Meslek hastalığının tanımı ve özellikleri	Meslek hastalıkları	11	0,6
18	Psikososyal risk etmenleri: stres, mobbing, tükenmişlik	Diğer konular	10	0,6
19	Tozların sınıflandırılması: inert, fibrojenik, toksik	Kimyasal risk ve toksikoloji	9	0,5
20	Büyük endüstriyel kazalar: BEKRA / SEVESO	Diğer konular	9	0,5

İlk 20 konunun toplamı 343 soru, yani soruların %40'ı. Beş tanesi kimyasal risk modülünden, beşi mevzuattan.

Konu konu: ne soruluyor, nasıl çalışılır

1. Ağır metaller (54 soru)

Bütün sınavın açık ara birincisi. Soru kalıbı hep aynı: bir metal verilir, hedef organı, tipik bulgusu ya da biyolojik izlem parametresi sorulur. Kurşun (hem sentezi bozukluğu, bazofilik noktalanma, kan kurşun düzeyi), civa (böbrek ve sinir sistemi, idrarda civa), kadmiyum (böbrek tübülü, itai-itai, idrarda β2-mikroglobulin), arsenik (cilt bulguları, idrarda arsenik), krom (nazal septum perforasyonu, akciğer kanseri), mangan (parkinsonizm benzeri tablo), nikel (kontakt dermatit, nazal kanser). Her metal için üç satırlık kart yeterli; sekiz kart, 54 soru.

2. Pnömokonyozlar (26 soru)

Hangi toz hangi hastalık, hangi radyolojik görünüm, hangi komplikasyon. Silikozis (kuvars, eggshell kalsifikasyon, tüberküloz riski), asbestozis (plevral plak, mezotelyoma), kömür işçisi pnömokonyozu (Caplan sendromu), bisinozis (pamuk tozu, pazartesi ateşi), siderozis (demir tozu, benign). Ayırt edici tek özelliği ezberleyin; sınav onu soruyor.

3. İSG Kurulu (23 soru)

6331 sayılı Kanun madde 22 ve İSG Kurulları Yönetmeliği. Elli ve daha fazla çalışanı olan ve altı aydan fazla süren sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde kurul zorunlu. Sorular: kurulun üyeleri kimler, başkanı kim, hangi sıklıkla toplanır (tehlike sınıfına göre ay / iki ay / üç ay), kararlar nasıl alınır. Bir tablo, dört soru tipi.

4 ve 6. Epidemiyoloji: araştırma türleri ve ölçütler (41 soru)

İki alt konu birlikte her sınavda 2–3 soru. Vaka-kontrol (odds oranı, nadir hastalık, geriye dönük), kohort (rölatif risk, insidans hesaplanır, ileriye dönük), kesitsel (prevalans, tek anda). Ölçüt sorularında küçük hesap istenir: 2×2 tablo verilir, rölatif risk ya da odds oranı sorulur. Formülleri kâğıda yazıp iki örnek çözmek yeterli.

5. Çalışanların eğitimi (20 soru)

Madde 17 ve Çalışanların İSG Eğitimlerinin Usul ve Esasları Yönetmeliği. Tehlike sınıfına göre eğitim süresi (az tehlikeli 8, tehlikeli 12, çok tehlikeli 16 saat) ve yenileme periyodu (3 / 2 / 1 yıl). İşe başlamadan önce, iş değişikliğinde, iş kazası sonrası eğitim şartı. Sayı sorusu; tablo ezberi.

7. Sağlık gözetimi (17 soru)

Madde 15: işe giriş, iş değişikliği, iş kazası ve meslek hastalığı sonrası, periyodik muayene. Periyodik muayene sıklığı tehlike sınıfına göre (az tehlikeli 5, tehlikeli 3, çok tehlikeli 1 yıl). Sağlık raporunu kimin verebileceği (işyeri hekimi; kamu için aile hekimi istisnası) da sorulan bir ayrıntı.

8. Meslek hastalığı sınıflandırması (17 soru)

Türkiye'de beş grup: A kimyasal maddelerle, B mesleki cilt hastalıkları, C pnömokonyozlar ve solunum sistemi, D mesleki bulaşıcı hastalıklar, E fiziksel etkenler. Soru genelde "aşağıdaki hastalık hangi gruptadır" ya da "hangi grup hangi etkeni kapsar" biçiminde. Beş satır, örnekleriyle.

9. Asbest ve silika (16 soru)

Asbest türleri: serpantin grubu (krizotil, beyaz asbest, en yaygın) ve amfibol grubu (krokidolit mavi, amosit kahverengi; daha tehlikeli). Silika formları: kuvars, tridimit, kristobalit. Sınır değerler ve yasak tarihleri (Türkiye'de asbest yasağı) ek soru getiriyor.

10. Mesleki bulaşıcı hastalıklar (15 soru)

Sağlık çalışanında hepatit B ve C, tüberküloz; hayvancılıkta bruselloz ve şarbon; kanalizasyon ve tarımda leptospiroz ve tetanoz. Soru meslek verip hastalık, ya da hastalık verip risk grubunu soruyor. Meslek–etken eşleşme tablosu.

11–20. Kalan on konu

• İSGB / OSGB (14): hangi işyeri kendi birimini kurar, OSGB'nin asgari personel ve fiziki şartları.
• Postür ve kas-iskelet (13): doğru kaldırma tekniği, ekranlı çalışmada ara süreleri, en sık rahatsızlıklar.
• Genel toksik maddeler (13): karbon monoksit, hidrojen sülfür, siyanür; etki mekanizması ve antidot.
• Gebe ve emziren çalışanlar (12): günlük çalışma süresi sınırı, gece çalışması yasağı, emzirme izni.
• Normlar hiyerarşisi (12): Anayasa, uluslararası antlaşma, kanun, cumhurbaşkanlığı kararnamesi, yönetmelik, tebliğ sıralaması.
• Organik çözücüler (11): benzen (kemik iliği, lösemi), toluen, n-hekzan (periferik nöropati), klorlu hidrokarbonlar (karaciğer).
• Meslek hastalığı tanımı (11): 5510 ve 6331'deki tanım, yükümlülük süresi, maruziyet süresi kavramları.
• Psikososyal etmenler (10): mobbing tanımı, tükenmişlik boyutları, stres kaynakları.
• Toz sınıflandırması (9): inert, fibrojenik, toksik, kanserojen, alerjik.
• BEKRA / SEVESO (9): alt ve üst seviyeli kuruluş, güvenlik raporu, büyük kaza önleme politikası.

Bu listeyle ne yapmalı?

Listeyi bir çalışma sırası olarak değil, bir ağırlık haritası olarak kullanın. Her konuya ne kadar süre ayıracağınız, o konunun sınav başına getirdiği soruyla orantılı olmalı: ağır metallere bir hafta sonu, SEVESO'ya bir saat. Haftalara bölünmüş hâli için 6 haftalık hazırlık planı.

Listenin dışında kalan %60'ı ihmal etmeyin; 35 doğru barajı için onlardan da 15–20 soru gerekiyor. Ama önce bu 20 konuyu bitirin; sınavın en öngörülebilir kısmı burası.

Yöntem: 2014–2023 arası 17 işyeri hekimliği sınavının soruları (17 × 50 = 850) İSG Hocam müfredatındaki alt konulara eşlendi, alt konu başına soru sayıldı. Oranlar toplam soru sayısına göre. Sınav kitapçıkları ÖSYM ve GAZİÖDM tarafından yayımlanmış kamuya açık sorulardır.