Çocuk işçi çalıştırma yaşı kaçtır?

Kural: 15 yaş. On beş yaşını doldurmamış çocukların çalıştırılması yasaktır.

İki istisna:

1. 14 yaşını doldurmuş ve zorunlu ilköğretim çağını tamamlamış çocuklar; bedensel, zihinsel, sosyal ve ahlaki gelişmelerine ve eğitime devam edenlerin okullarına devamına engel olmayacak hafif işlerde çalıştırılabilir.
2. 14 yaşını doldurmamış çocuklar ise aynı koruma ölçütleri saklı kalmak üzere sanat, kültür ve reklam faaliyetlerinde; yazılı sözleşme yapmak ve her bir faaliyet için ayrı izin almak şartıyla çalıştırılabilir.

Tanımlar:

• Genç işçi: 15 yaşını tamamlamış, ancak 18 yaşını tamamlamamış kişi
• Çocuk işçi: 14 yaşını bitirmiş, 15 yaşını doldurmamış ve ilköğretimini tamamlamış kişi
• Hafif iş: yapısı ve niteliği itibariyle çocukların gelişmelerine veya sağlık ve güvenliklerine zararlı etki ihtimali olmayan ve okula devamını, mesleki eğitimini veya onaylanmış eğitim programına katılımını engellemeyen işler

Çalışma süreleri:

Okulun kapalı olduğu dönemlerde çalışma süreleri ilgili maddede öngörülen süreleri aşamaz.

Kesintisiz dinlenme. Çocuk ve genç işçilerin günlük çalışma süreleri, yirmi dört saatlik zaman diliminde kesintisiz on dört saat dinlenme süresi dikkate alınarak uygulanır.

Ara dinlenmesi çocuk ve genç işçiler için İş Kanunundan farklıdır: iki saatten fazla dört saatten az süren işlerde otuz dakika, dört saatten yedi buçuk saate kadar olan işlerde çalışma süresinin ortasında bir saat ara dinlenmesi verilmesi zorunludur.

Diğer haklar:

• Hafta tatili izinleri kesintisiz kırk saatten az olamaz; ücreti bir iş karşılığı olmaksızın ödenir.
• Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştırılamazlar; bu günlerin ücretleri bir iş karşılığı olmaksızın ödenir.
• Yıllık ücretli izin süresi 20 günden az olamaz; kesintisiz kullandırılması esastır, yararına olduğu durumlarda istek üzerine en fazla ikiye bölünebilir.

Yasaklar:

• Yer ve su altında çalıştırma yasağı: maden ocakları ile kablo döşemesi, kanalizasyon ve tünel inşaatı gibi yer altında veya su altında çalışılacak işlerde on sekiz yaşını doldurmamış erkek ve her yaştaki kadınların çalıştırılması yasaktır.
• Gece çalıştırma yasağı: sanayie ait işlerde on sekiz yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçilerin gece çalıştırılması yasaktır.
• Periyodik muayene: çocuk ve genç çalışanlar özel politika gerektiren grupta yer alır; periyodik muayene en geç altı ayda bir tekrarlanır.

Ek listeler. Çocuk işçiler ekte, genç işçiler eklerde, 16 yaşını doldurmuş genç işçiler eklerde yer alan işler dışında çalıştırılamaz.