Gece çalışması kaç saattir?

Soru iki ayrı sayıyı içerir ve ikisi karıştırılmamalıdır:

• Gece dönemi: en geç 20.00'de başlayarak en erken 06.00'ya kadar geçen ve her hâlde en fazla on bir saat süren dönem. Bu, günün hangi diliminin "gece" sayıldığını tanımlar.
• Gece çalışma süresi: işçilerin gece çalışmaları yedi buçuk saati geçemez.

"En geç 20.00'de başlayarak en erken 06.00'ya kadar" ifadesi esnektir: gece 19.00'da başlatılabilir, ama 21.00'de başlatılamaz; 07.00'de bitirilebilir, ama 05.00'te bitirilemez. Dönem ne şekilde belirlenirse belirlensin 11 saati aşamaz.

7,5 saat sınırının istisnası. Turizm, özel güvenlik, sağlık hizmeti ve kanun değişikliği uyarınca petrol araştırma, arama ve sondaj faaliyetleri kapsamında yürütülen işlerde, işçinin yazılı onayının alınması şartıyla yedi buçuk saatin üzerinde gece çalışması yaptırılabilir. Onay yazılı olmak zorundadır; zımni kabul yeterli değildir.

Postalar sıraya konur. Gece ve gündüz işletilen ve nöbetleşe işçi postaları kullanılan işlerde, bir çalışma haftası gece çalıştırılan işçilerin ondan sonra gelen ikinci çalışma haftası gündüz çalıştırılmaları suretiyle postalar sıraya konur. Gece ve gündüz postalarında iki haftalık nöbetleşme esası da uygulanabilir. Postası değiştirilecek işçi kesintisiz en az on bir saat dinlendirilmeden diğer postada çalıştırılamaz.

Gece çalıştırma yasakları:

• Sanayie ait işlerde on sekiz yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçilerin gece çalıştırılması yasaktır.
• Gebe çalışanlar, gebe olduklarının sağlık raporuyla tespitinden itibaren doğuma kadar geçen sürede gece çalışmaya zorlanamazlar.
• Yeni doğum yapmış çalışanın doğumu izleyen bir yıl boyunca gece çalıştırılması yasaktır. Bu sürenin sonunda sağlık ve güvenlik açısından sakıncalı olduğunun sağlık raporu ile belirlendiği dönem boyunca da gece çalıştırılmaz.
• On sekiz yaşını doldurmuş kadın işçilerin gece postalarında çalıştırılmasına ilişkin usul ve esaslar Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Bakanlıkça hazırlanacak bir yönetmelikte gösterilir.

Genel çalışma süresi bağlamı: genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok kırk beş saattir. Yer altı maden işlerinde çalışan işçilerin çalışma süresi günde en çok yedi buçuk, haftada en çok otuz yedi buçuk saattir. Tarafların anlaşmasıyla haftalık normal çalışma süresi, günde on bir saati aşmamak koşuluyla haftanın çalışılan günlerine farklı şekilde dağıtılabilir (denkleştirme).