İSG eğitimini kim verebilir?

Yeni Yönetmelik eğitimi iki ayrı türe böler ve her biri için farklı bir eğitici kümesi tanımlar. Sınav sorusu hangi eğitimi sorduğuna dikkat etmek gerekir.

İşe başlama eğitimi

Kim verebilir — üç seçenek:

1. İşveren
2. İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetini yürüten iş güvenliği uzmanları ile işyeri hekimleri
3. İşveren tarafından görevlendirilen bilgi sahibi ve deneyimli çalışanlar

Yani işe başlama eğitiminde eğitici belgesi aranmaz; "bilgi sahibi ve deneyimli çalışan" da verebilir. Bu eğitimin diğer kuralları:

• Çırak ve stajyerler de dâhil tüm çalışanlar, fiilen çalışmaya başlamadan önce almak zorundadır
• İçeriği: çalışanın yapacağı iş, kullanacağı iş ekipmanı, çalışma ortamından kaynaklanan riskler ve işyerine özgü İSG tedbirleri
• Uygulamalı ve yüz yüze verilir — uzaktan verilemez
• Her çalışan için en az iki saat; bu süre temel eğitim süresinden sayılmaz
• Eğitim veren kişi, çalışan ve işverenin veya vekilinin imzası ile tutanak altına alınır ve özlük dosyasında saklanır

Temel eğitim

Temel eğitimler, çalışan işe başladıktan sonra en kısa sürede ve her hâlükârda işe başlamasından itibaren üç aydan fazla olmayan bir süre içinde tamamlanır.

Kim verebilir — altı bentlik liste:

İki ek şart:

• Eğiticilerin uzmanlık alanı ekteki konulara uygun olmalıdır.
• (ç), (d) ve (e) bentlerindeki kuruluşlar bu eğitimleri, bünyelerinde görevli; işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanlığı eğitici belgesine, iş güvenliği uzmanlığı belgesine veya işyeri hekimliği belgesine sahip kişiler aracılığıyla gerçekleştirir.

Yani meslek kuruluşları, sendikalar ve vakıflar kendi başına değil, belgeli kişiler aracılığıyla eğitim verebilir. (a), (b) ve (c) bentleri bu ek şarta tabi değildir.

Uzaktan eğitim: uzaktan eğitim yöntemiyle verilebilecek temel eğitim konularının içeriği, ilgili maddede sayılan kişi, kurum ve kuruluşlarca hazırlanır.

Programın hazırlanması: işveren, verilecek eğitimlerin konusu, tarihi, yeri, süresi, katılımcıları, hedef ve amaçlarının yer aldığı yıllık eğitim programlarının hazırlanmasını sağlar ve onaylar; hazırlıkta çalışanların veya temsilcilerinin görüşleri alınır. Mevzuat değişmesi, yeni risklerin ortaya çıkması veya işe yeni alım durumlarında yıllık program güncellenir.

Yüz yüze eğitimin fiziksel şartları: uygulamalara imkân verecek uygun ve yeterli mekân, uygun termal konfor şartları ve yeterli aydınlatma, günün teknolojisine uygun araç ve gereçler.

Ölçme ve değerlendirme — sayılar sınavda sorulur:

• Eğitim öncesi bireysel seviye tespiti yapılır
• Eğitim sonunda ölçme ve değerlendirme yapılır; sınavlar uzaktan, yüz yüze veya ikisi bir arada olabilir
• Yüz puan üzerinden en az altmış puan alan katılımcı başarılı sayılır; ilk sınavda başarısız olanlar en fazla iki defa daha sınava katılabilir, yine başarısız olanlar temel eğitime yeniden katılmak zorundadır
• İşveren eğitimlerin etkinliğine dair değerlendirme yapar; gerekirse programda veya eğiticilerde değişiklik yapılır ya da eğitim tekrarlanır

Belgelendirme: yüz yüze eğitimlerde katılım; yer ve tarih, katılımcıların adı-soyadı-imzası, eğiticinin adı-soyadı-imzası, eğitimin süresi ve konu başlıkları ile tutanağa alınır. Başarıyla tamamlayanlara ekteki örneğe uygun temel eğitim belgesi düzenlenir ve özlük dosyasında muhafaza edilir. Çalışan işten ayrılırken talep ederse belgenin bir örneği işveren tarafından imzalanarak teslim edilir; belgenin en kısa sürede verilmesinden ve bilgilerin doğruluğundan işveren sorumludur. Eğitim ilgili maddede sayılanlar tarafından verilmişse eğitimi verenlerin unvanı da belgede yer alır.

Özel eğitim hâlleri:

• Bilgi yenileme eğitimi: herhangi bir sebeple altı aydan fazla süreyle işten uzak kalanlara, tekrar işe başlatılmadan önce ekin dördüncü konu başlığı kapsamında verilir
• İlave eğitim: iş kazası geçiren veya meslek hastalığına yakalanan çalışana, işe dönüşte çalışmaya başlamadan önce kazanın/hastalığın sebepleri, korunma yolları ve güvenli çalışma yöntemleri hakkında verilir
• Özel politika gerektiren gruplar: 15 yaşını bitirmiş ancak 18 yaşını doldurmamış genç çalışanlar, yaşlı, engelli, gebe veya emziren çalışanların özellikleri dikkate alınarak eğitim verilir; engelli çalışanlar için erişilebilirlik standartlarına uygun alternatif formatlar sağlanır. Destek elemanlarına ve çalışan temsilcilerine görevlendirilecekleri konularda eğitim verilir
• Çırak ve stajyerler: eğitim ve bilgilendirmelerinden uygulamalı eğitim alınan işyerinin işvereni sorumludur; ancak işverenin kabul etmesi hâlinde çırak/stajyerin eğitimini sürdürdüğü eğitim-öğretim kurumunda tamamladığı İSG dersleri veya kursları temel eğitim yerine geçer