Destek elemanı kaç kişi olmalı?
Kısa cevap
İşveren; söndürme, kurtarma ve koruma ekiplerinin her biri için çok tehlikeli işyerlerinde her 30 çalışana kadar, tehlikeli işyerlerinde her 40 çalışana kadar, az tehlikeli işyerlerinde her 50 çalışana kadar uygun donanıma sahip ve özel eğitimli en az birer çalışanı destek elemanı olarak görevlendirir; 30, 40 ve 50 sayıları ile katları hesaba dâhil edilir. 10'dan az çalışanı olan işyerlerinde bu üç ekibin tamamı için en az bir destek elemanı yeterlidir. İlk yardım destek elemanı ise İlkyardım Yönetmeliği esaslarına göre görevlendirilir.
Ayrıntı
Destek elemanı kimdir? İSG Kanunu: "Asli görevinin yanında iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili önleme, koruma, tahliye, yangınla mücadele, ilk yardım ve benzeri konularda özel olarak görevlendirilmiş, uygun donanım ve yeterli eğitime sahip kişi." Yani destek elemanı ayrı bir kadro değil, asli işine ek görev verilmiş bir çalışandır.
Dört acil durum ekibi ve görevleri:
| Ekip | Görevi |
|---|---|
| Söndürme ekibi | Yangınlara derhal müdahale ederek mümkünse yangını kontrol altına almak, genişlemesine mani olmak, söndürme faaliyetlerini yürütmek |
| Kurtarma ekibi | Acil durum sonrası çalışanların, ziyaretçilerin ve diğer kişilerin arama ve kurtarma işlerini gerçekleştirmek |
| Koruma ekibi | Ortaya çıkması muhtemel panik ve kargaşayı önlemek, ekipler arası koordinasyon, sayım işlerini yürütmek, gerektiğinde ulusal ve yerel müdahale ekiplerine bilgi vermek |
| İlk yardım ekibi | Acil durumdan olumsuz etkilenen kişilerin ilk yardım müdahalelerini gerçekleştirmek |
Destek elemanı sayısı. Oran, söndürme, kurtarma ve koruma ekiplerinin her biri için ayrı ayrı uygulanır ve tehlike sınıfına bağlıdır:
| Tehlike sınıfı | Her ekip için |
|---|---|
| Çok tehlikeli | Her 30 çalışana kadar en az 1 destek elemanı |
| Tehlikeli | Her 40 çalışana kadar en az 1 destek elemanı |
| Az tehlikeli | Her 50 çalışana kadar en az 1 destek elemanı |
Mevzuat sayma kuralını da yazar: "Görevlendirme yapılırken (a) bendinde 30 ve katları, (b) bendinde 40 ve katları ve (c) bendinde 50 ve katları dâhil edilir." Yani çok tehlikeli sınıfta 30 çalışanlı bir işyerinde her ekip için 1, 31 çalışanlı bir işyerinde her ekip için 2 destek elemanı gerekir. Ekiplerin görevlendirilmesine ilişkin örnek tablo ekte yer alır.
Örnek hesap. Tehlikeli sınıfta 85 çalışanı olan bir işyeri: 85 çalışan için 40'ın katları esas alındığında 3 kişi gerekir (40'a kadar 1, 80'e kadar 2, 85 için 3). Bu her ekip için ayrı olduğundan söndürme 3 + kurtarma 3 + koruma 3 = 9 destek elemanı; buna ilk yardım ekibi ayrıca eklenir.
10'dan az çalışanı olan işyerleri: acil durumlara ilişkin ulusal ve yerel kurum ve kuruluşlarla irtibatı sağlamak ve söndürme, kurtarma ve koruma ekiplerinin tamamı için uygun donanıma sahip ve özel eğitimli en az bir çalışanın destek elemanı olarak görevlendirilmesi yeterlidir. Yani üç ekip için üç ayrı kişi değil, tek kişi yeterlidir.
İlk yardım ayrı mevzuata tabidir: işveren, ilk yardım konusunda İlkyardım Yönetmeliği esaslarına göre destek elemanı görevlendirir. İlkyardım Yönetmeliğindeki oranlar destek elemanı oranlarından farklıdır ve sınavda birbirine karıştırılır:
| Tehlike sınıfı | İlkyardımcı |
|---|---|
| Az tehlikeli | Her 20 çalışan için 1 ilkyardımcı |
| Tehlikeli | Her 15 çalışana kadar 1 ilkyardımcı |
| Çok tehlikeli | Her 10 çalışana kadar 1 ilkyardımcı |
İlk yardım ekibindeki destek elemanlarının alacağı ilkyardımcı eğitimlerinin İlkyardım Yönetmeliği esaslarınca alınması sağlanır.
Görevlendirmenin usulüne ilişkin diğer kurallar:
- Her konu için birden fazla çalışanın görevlendirilmesi gereken işyerlerinde bu çalışanlar konularına göre ekipler hâlinde koordineli görev yapar; her ekipte bir ekip başı bulunur.
- İşveren, acil durumlarda ekipler arası koordinasyonu sağlamak üzere koruma ekibinden sorumlu veya sorumlular görevlendirir.
- Destek elemanları ve varsa yedekleri belirlenirken işyerindeki vardiya düzeni dikkate alınır.
- Destek elemanlarının adı, soyadı, unvanı, sorumluluk alanı ve iletişim bilgilerini içeren liste, işyerinde çalışanların görüş seviyesine uygun yükseklikte ve görünür şekilde asılır.
- Destek elemanının işyerinden ayrılma, yer değişikliği ve benzeri durumlarda yerine yeniden görevlendirme yapılır.
- Tüm çalışanlar, acil durum planları ile söndürme, kurtarma, koruma ve ilk yardım ekiplerinde görevlendirilen destek elemanları hakkında bilgilendirilir.
Acil durum tanımı destek elemanının hangi olaylar için hazır olması gerektiğini belirler: "İşyerinin tamamında veya bir kısmında meydana gelebilecek veya işyerini dışarıdan etkileyebilecek yangın, patlama, tehlikeli kimyasal maddelerden kaynaklanan yayılım, zehirlenme, salgın hastalık, radyoaktif sızıntı, sabotaj ve doğal afet gibi ivedilikle müdahale gerektiren olaylar."
Sınavda nasıl sorulur
ÖSYM tarzı soru
Tehlikeli sınıfta yer alan bir işyerinde, İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmeliğe göre söndürme ekibi için destek elemanı görevlendirme oranı nedir?
- AHer 10 çalışana kadar 1
- BHer 20 çalışan için 1
- CHer 30 çalışana kadar 1
- DHer 40 çalışana kadar 1 (doğru cevap)
- EHer 50 çalışana kadar 1
Cevap DÇok tehlikeli sınıfta 30, az tehlikeli sınıfta 50 çalışana kadar 1'dir. Şıklardaki 10 ve 20 sayıları İlkyardım Yönetmeliğindeki ilkyardımcı oranlarına aittir (çok tehlikeli 10, az tehlikeli 20).
Son 17 İYH sınavında 'Yangından Korunma ve Acil Durum Yönetimi' modülünden 14 soru çıktı (tüm soruların %1,6'sı). Destek elemanı oranları ve ilkyardımcı oranları birlikte, çapraz olarak sorulur.
Sık karıştırılan
- 1
Destek elemanı oranları ile ilkyardımcı oranları farklıdır. Destek elemanı: 30/40/50. İlkyardımcı: 10/15/20. İki ölçekte yön aynıdır — ikisinde de çok tehlikeli sınıfı en küçük sayıyı alır (30 ve 10); karıştırılan şey yön değil, değerlerdir. Ayrıca ifade de farklıdır: az tehlikelide ilkyardımcı için “her 20 çalışan için”, tehlikeli ve çok tehlikelide “her 15/10 çalışana kadar” denir.
- 2
Oran her ekip için ayrı ayrı uygulanır. Söndürme, kurtarma ve koruma ekiplerinin her biri için hesap yapılır; toplam sayı üçle çarpılır.
- 3
İlk yardım ekibi bu 30/40/50 oranına tabi değildir; İlkyardım Yönetmeliğine göre görevlendirilir.
- 4
10'dan az çalışanı olan işyerinde üç ekip için tek kişi yeterlidir — sıfır kişi değil.
- 5
30, 40 ve 50 sayıları ve katları dâhildir. "40 çalışanlı tehlikeli işyerinde 2 kişi gerekir" demek yanlıştır; 40 dâhil olduğu için 1 kişi yeterlidir.
- 6
Koordinasyondan koruma ekibi sorumludur, söndürme ekibi değil.
- 7
Destek elemanı listesi işyerinde asılır; yalnızca dosyada tutulması yeterli değildir.
İlgili kavramlar
Bu konudan çıkmış soruları çöz
Konu bazlı notlar, çıkmış sorular ve en çok çıkan konulara göre sıralanmış çalışma planı. Sınava kadar her gün 20 dakika yeter.
Hemen kayıt ol