Meslek hastalığı grupları nelerdir?
Kısa cevap
Meslek Hastalıkları Listesi beş grupta toplanmıştır: A Grubu kimyasal maddelerle olan meslek hastalıkları, B Grubu meslekî cilt hastalıkları, C Grubu pnömokonyozlar ve diğer meslekî solunum sistemi hastalıkları, D Grubu meslek bulaşıcı hastalıklar, E Grubu fizik etkenlerle olan meslek hastalıkları. Listenin sol sütununda hastalıklar ve belirtileri, orta sütununda yükümlülük süreleri, sağ sütununda hastalık tehlikesi olan başlıca işler yer alır.
Ayrıntı
Beş grup:
| Grup | Adı | Ekteki kalemler |
|---|---|---|
| A | AdıKimyasal maddelerle olan meslek hastalıkları | Ekteki kalemlerA-I arsenik ve arsin, A-2 berilyum, A-3 karbonmonoksit/fosgen/hidrosiyanik asit, A-4 kadmiyum, A-5 krom, A-6 cıva, A-7 manganez, A-8 nitrik asit/nitroz gazları/amonyak, A-9 nikel, A-10 fosfor bileşikleri, A-11 kurşun ve organik kurşun, A-12 karbon sülfür/kükürtlü hidrojen/sülfürik asit/kükürt dioksit, A-13 talyum, A-14 vanadyum, A-15 halojenler (klor, brom, iyot, fluor), A-16 alifatik veya alisiklik hidrokarbonlar, A-17 alifatik ve alisiklik halojenli hidrokarbonlar, A-18 alkoller/glikoller/eterler/ketonlar/organik esterler, A-19 organik asitler ve aldehitler, A-20 alifatik hidrokarbonların nitro türevleri ve nitrik asit esterleri, A-21/a benzol (benzen) ve homologları, A-21/b naftalin ve homologları, A-22–A-25 aromatik bileşikler |
| B | AdıMeslekî cilt hastalıkları | Ekteki kalemlerB-1 deri kanserleri ve prekanseröz deri hastalıkları (kurum, zift, katran, asfalt, antrasen, mineral yağlar, parafin vb.), B-2 kanserleşmeyen cilt hastalıkları |
| C | AdıPnömokonyozlar ve diğer meslekî solunum sistemi hastalıkları | Ekteki kalemlerC-1/a silikoz ve silikotüberküloz, C-1/b asbestoz, C-1/c silikatoz (asbest dışı silikat tozları), C-1/d sideroz, C-2 alüminyum ve bileşikleri (toz veya duman), C-3 sert metal tozlarıyla bronkopulmoner hastalıklar, C-4 Thomas cürufu ile bronkopulmonal hastalıklar, C-5 meslekî bronşiyal astma, C-6 bisinoz |
| D | AdıMeslek bulaşıcı hastalıklar | Ekteki kalemlerD-1 helminthiasis (ankilostomiasis, nekatoriasis), D-2 tropik hastalıklar (malarya, amibiasis vb.), D-3 hayvanlardan insana bulaşan hastalıklar (bruselloz, tetanoz vb.), D-4 meslek gereği enfeksiyon hastalıklarına özellikle maruz kişilerdeki enfeksiyon hastalıkları (viral hepatit vb.) |
| E | AdıFizik etkenlerle olan meslek hastalıkları | Ekteki kalemlerE-1 iyonlayıcı ışınlarla olan hastalıklar, E-2 enfraruj ışınları ile katarakt, E-3 gürültü sonucu işitme kaybı, E-4 hava basıncındaki ani değişmelerle olan hastalıklar, E-5 titreşim sonucu kemik-eklem zararları ve anjönöratik bozukluklar, E-6 kas-iskelet zorlanmaları (a: artiküler bursların hastalıkları, b: veter/veter kılıfı/periost hastalıkları, c: menisküs zararları, d: vertebra prosessuslarının yırtılması, e: sinir felçleri, f: kas krampları), E-7 maden işçileri nistagmusu |
Grup sınırlarında dikkat edilecek noktalar — soruların çoğu buradan gelir:
- Berilyoz A grubundadır, C grubunda değil. Berilyum bir kimyasal madde kalemi olarak listelenmiştir; müfredat onu "pnömokonyoz türleri" arasında saysa da mevzuattaki yeri A grubudur.
- Kromatlarla pnömokonyoz A-5'te (krom ve bileşikleri) geçer, C grubunda ayrı kalem değildir.
- Deri kanseri B grubundadır, ancak arsenik kaynaklı deri kanseri A-I/a'nın kronik tablosunda da sayılır. Etken kimyasalsa A, etken listede ayrıca sayılmıyorsa B.
- Mesleki bronşiyal astma C grubundadır, kimyasal etkenle oluşsa bile — çünkü C grubu "pnömokonyozlar ve diğer meslekî solunum sistemi hastalıkları"dır.
- Bisinoz C grubundadır, pnömokonyoz olmadığı hâlde; grubun adı solunum sistemi hastalıklarını da kapsar.
- Gürültü işitme kaybı E grubundadır — fiziksel etken.
- Bruselloz D-3'te, viral hepatit D-4'tedir. İkisi de bulaşıcı ama farklı alt kalemlerde: D-3 hayvan kaynaklı, D-4 meslek gereği enfeksiyon riskine maruz kişiler (sağlık çalışanları).
Listenin üç sütunu: sol sütunda zararlı ajanın meydana getirdiği başlıca hastalıklar ve belirtileri, orta sütunda yükümlülük süreleri, sağ sütunda hastalık tehlikesi olan başlıca işler. Bu yapı, bir soruda "listede kaç sütun vardır / hangi sütunda ne yazar" biçiminde sorulabilir.
Liste sistemi ve esneklikleri. Hangi hastalıkların meslek hastalığı sayılacağı ve yükümlülük süreleri eke göre belirlenir. Üç istisna vardır:
- Hastalığın klinik ve laboratuvar bulgularıyla kesinleştiği ve etkenin işyeri incelenmesiyle kanıtlandığı hâllerde, yükümlülük süresi aşılmış olsa bile hastalık Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun kararı ile meslek hastalığı sayılabilir.
- D grubu için özel kural: listede yer alan bulaşıcı hastalıkların görülen işin gereği veya işyerinin özel koşullarının etkisiyle oluşması ve enfeksiyonun laboratuvar bulgularıyla kanıtlanması gereklidir.
- Listede yer almayan bulaşıcı hastalıklar da, iş ve görev gereği bulaştığı kesin olarak saptanırsa meslek hastalığı sayılır; teşhis laboratuvar deneyleriyle kanıtlanır ve hastalığın en uzun kuluçka süresi yükümlülük süresi olarak alınır.
Sınavda nasıl sorulur
ÖSYM tarzı soru
Meslek Hastalıkları Listesine göre bisinoz hangi grupta yer alır?
- AA Grubu — Kimyasal maddelerle olan meslek hastalıkları
- BB Grubu — Meslekî cilt hastalıkları
- CC Grubu — Pnömokonyozlar ve diğer meslekî solunum sistemi hastalıkları (doğru cevap)
- DD Grubu — Meslek bulaşıcı hastalıkları
- EE Grubu — Fizik etkenlerle olan meslek hastalıkları
Cevap CBisinoz, ekte C-6 kalemi olarak yer alır. Bisinoz teknik olarak pnömokonyoz olmasa da C Grubunun adı "pnömokonyozlar ve diğer meslekî solunum sistemi hastalıkları"dır.
Son 17 İYH sınavında 'Türkiye'de Meslek Hastalıkları Sınıflandırması (A, B, C, D, E Grupları ve Örnekleri)' konusundan 17 soru çıktı — tüm soruların %2'si. Sorular neredeyse her zaman bir hastalığın hangi gruba girdiğini test eder.
Sık karıştırılan
- 1
Berilyoz A grubunda, silikoz ve asbestoz C grubunda. Ders kitaplarında ikisi de "pnömokonyoz türü" diye anlatılır; mevzuattaki grup farkı korunmalıdır.
- 2
C grubu yalnızca pnömokonyozlardan oluşmaz. Mesleki astım ve bisinoz de bu gruptadır.
- 3
D grubu iki mantıkla bölünmüştür: D-3 hayvan kaynaklı zoonozlar (bruselloz, tetanoz…), D-4 meslek gereği enfeksiyon riskine maruz kalanlar (viral hepatit…).
- 4
Gürültüye bağlı işitme kaybı E grubudur, C grubu değil — hedef organ kulak, etken fiziksel.
- 5
E-6'nın alt kalemleri a'dan f'ye gider, "ç" yoktur: a bursa, b veter/veter kılıfı/periost, c menisküs, d vertebra prosessusları, e sinir felçleri, f kas krampları.
- 6
Yükümlülük süresi orta sütunda yazar, sol sütunda değil.
- 7
Yükümlülük süresi aşılsa da kapı kapanmaz: Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu kararıyla hastalık meslek hastalığı sayılabilir.
İlgili kavramlar
Bu konudan çıkmış soruları çöz
Konu bazlı notlar, çıkmış sorular ve en çok çıkan konulara göre sıralanmış çalışma planı. Sınava kadar her gün 20 dakika yeter.
Hemen kayıt ol